การแก้ไขตาสองชั้นระยะแรก กรณีศึกษาการผ่าตัดแก้ตาสองชั้นระยะแรก

ไม่ได้โพสต์มานานเลยครับ

วันนี้จะมาพูดคุยเกี่ยวกับเรื่องนี้ครับ

การผ่าตัดแก้ไขตั้งแต่เนิ่นๆ (Early Revision) หมายถึงการผ่าตัดแก้ไขอีกครั้งในกรณีที่เกิดปัญหาหลังการทำตาสองชั้น เช่น เกิดรอยพับซ้อนกันหลายชั้น ทำให้ชั้นตาเดิมไม่พับตามปกติ

โดยปกติแล้ว ช่วงเวลาที่ดีที่สุดในการทำคือภายใน 2 สัปดาห์หลังการผ่าตัด และสามารถพิจารณาทำได้จนถึง 3 สัปดาห์ การทำภายใน 1 เดือนก็สามารถทำได้ในบางกรณีที่พบได้ยาก แต่ไม่แนะนำครับ

เนื้อหานี้จัดทำขึ้นจากข้อมูลที่นำเสนอในการประชุมวิชาการสมาคมวิจัยศัลยกรรมตกแต่งตาเมื่อเดือนกันยายน ปี 2021 และกรณีศึกษาล่าสุดครับ

ในช่วงที่แผลกำลังสมานตัว ในระยะแรกคือระยะอักเสบ (Inflammatory phase) จะมีการห้ามเลือดและเซลล์อักเสบจะรวมตัวกันเพื่อเริ่มรักษาบาดแผล

การอักเสบในที่นี้ไม่ได้หมายถึงการอักเสบที่มีหนองไหลออกมาอย่างที่เรามักจะคิดกัน แต่หมายถึงการอักเสบทางการแพทย์ที่เกิดขึ้นตามปกติเมื่อแผลสมานตัวครับ

ในวันที่ 4-21 ซึ่งเป็นระยะเพิ่มจำนวนเซลล์ (Proliferative phase) ลิ่มเลือดจะเริ่มรวมตัวกันและแผลจะเริ่มสมานครับ

ระยะเวลาจนถึงวันที่ 21 นี้นับว่าเป็นช่วงเวลาทอง (Golden time) สำหรับการผ่าตัดแก้ไขตั้งแต่เนิ่นๆ ครับ

เพราะตั้งแต่สัปดาห์ที่ 3 เป็นต้นไป จะเข้าสู่ระยะปรับสภาพเนื้อเยื่อ (Remodeling phase) ซึ่งเป็นช่วงที่เนื้อเยื่อต่างๆ จะเริ่มหดตัวครับ

โดยเบื้องต้นเราจะกำหนดระยะเวลาสำหรับการแก้ไขตั้งแต่เนิ่นๆ ไว้ที่ประมาณไม่เกิน 1 เดือนครับ

มาดูกรณีศึกษาล่าสุดกันครับ

คนไข้ท่านนี้ได้รับการผ่าตัดจากคลินิกอื่นเมื่อ 2 สัปดาห์ก่อนมาพบเราครับ

หลังจากผ่าตัดที่คลินิกอื่น คนไข้ได้รับการแก้ไขซ่อมแซมเนื่องจากชั้นตาหลุดบ่อยและไม่เท่ากัน แต่ก็มาพบเราด้วยอาการชั้นตาซ้อนกันหลายชั้นและลืมตาได้ลำบากครับ

อย่างที่เห็นครับว่ามีรอยพับซ้อนกันอย่างรุนแรงทั้งสองข้างและลืมตาได้ไม่สุด

มีความเป็นไปได้สูงมากที่จะเกิดพังผืดเกาะติด (Adhesion) จากการทำครั้งก่อน แต่ยังโชคดีที่ยังพอลืมตาได้บ้าง จึงมีความเป็นไปได้สูงที่กล้ามเนื้อตาจะไม่ได้รับความเสียหายครับ

นอกจากนี้ บางท่านอาจกังวลว่าหากมีรอยพับซ้อนกันจะต้องฉีดไขมันเติมเข้าไปหรือไม่ แต่สำหรับคนไข้ท่านนี้ เราสามารถแก้ไขได้เป็นอย่างดีโดยไม่ต้องเติมไขมันครับ

นี่คือภาพหลังการผ่าตัด 1 สัปดาห์ครับ

รอยพับซ้อนกันหายไปและได้รับการแก้ไขอย่างดีครับ

เนื่องจากเพิ่งผ่านไปเพียง 1 สัปดาห์ จึงยังมีอาการบวมอยู่บ้างครับ

และเมื่อดูจากสภาพก่อนผ่าตัดของคนไข้ จะเห็นว่าบริเวณหัวตาซ้ายของคนไข้ (ตาขวาในรูป) มีผิวหนังไม่เพียงพอครับ

ส่วนนี้ไม่สามารถแก้ไขได้ด้วยการผ่าตัดแก้ไขตั้งแต่เนิ่นๆ และจำเป็นต้องรอแก้ไขในภายหลังโดยดูจากสภาพการยืดตัวของผิวหนังครับ

ต้องคอยติดตามอาการเป็นระยะๆ และหากดูจากวิดีโอ จะเห็นว่าไม่มีรอยพับซ้อนกันเกิดขึ้นแล้วครับ

อย่างไรก็ตาม เนื่องจากรอยกรีดเดิมที่ตาซ้าย (ตาขวาในวิดีโอ) มีความสูงที่บริเวณหัวตา และมีการตัดผิวหนังออกไปมากกว่า ทำให้การพับของชั้นตา...

ยังดูน่าเสียดายอยู่บ้างครับ

ในส่วนนี้อาจจำเป็นต้องได้รับการแก้ไขเมื่อครบ 6 เดือนครับ

ขอขอบคุณคนไข้ที่เชื่อมั่นและไว้วางใจให้เราดูแลครับ

โดยปกติแล้ว การผ่าตัดแก้ไขตั้งแต่เนิ่นๆ จะมีขั้นตอนดังต่อไปนี้ครับ

หากทำครั้งเดียวแล้วดีขึ้นเลยก็ถือว่าโชคดีครับ แต่เหตุผลที่เราทำการแก้ไขตั้งแต่เนิ่นๆ ก็เพราะการทำตอนนี้มีข้อดีกว่าการรอทำในภายหลัง เราจะไม่ทำเพียงเพราะคนไข้ต้องการเสมอไปครับ

ดังนั้น หากการรอเป็นทางเลือกที่ดีกว่า ก็ควรจะรอครับ แต่ในกรณีที่มีรอยพับซ้อนกันเหมือนสถานการณ์ข้างต้น ส่วนใหญ่แล้วมักจะไม่ดีขึ้นเมื่อเวลาผ่านไป เราจึงต้องทำการแก้ไขตั้งแต่เนิ่นๆ ครับ

ขั้นตอนแรก เราจะเปิดแผลตามรอยกรีดเดิมครับ

เพราะหากสร้างรอยกรีดใหม่หรือตัดผิวหนังออก จะทำให้การแก้ไขอย่างถูกต้องในภายหลังทำได้ยากครับ

จากนั้น เมื่อเปิดแผลแล้ว เราจะตรวจสอบว่าเนื้อเยื่อมีความเสียหายหรือไม่ หากมีความเสียหาย เราจะเน้นไปที่การรักษาจุดนั้นเป็นหลัก โดยยังไม่เน้นที่รูปทรง เพื่อให้เป็นผลดีต่อการผ่าตัดแก้ไขในอนาคตครับ

ในกรณีที่คนไข้ลืมตาไม่ขึ้น หากรอไป 6 เดือนโดยไม่มีเหตุผล กล้ามเนื้อตาที่ถูกตัดขาดอาจหดตัวร่นขึ้นไปด้านบน ทำให้สูญเสียการทำงานและค้นหาได้ยากมากครับ

ประการที่สอง ต้องทำความเข้าใจว่ารูปทรงสามารถนำมาแก้ไขใหม่ได้ในภายหลังครับ

เมื่อเราให้ความสำคัญกับฟังก์ชันการทำงานเป็นอันดับแรก อาจทำให้เกิดความไม่สมมาตรขึ้นได้บ้างครับ

มีบางท่านเคยกล่าวระหว่างการปรึกษาว่า ถ้าต้องผ่าตัดแก้ไขถึงสองครั้ง ทำไมไม่รอให้ครบ 6 เดือนแล้วทำรวดเดียวไปเลย จะให้เจ็บตัวสองรอบทำไม... นี่เป็นคำพูดที่เกิดจากความไม่เข้าใจจริงๆ ครับ

เพราะหากเกิดปัญหาด้านฟังก์ชันการทำงานขึ้น จะไม่สามารถแก้ไขได้ในภายหลังครับ อาจเป็นเพราะสูญเสียความเชื่อมั่นจากคลินิกอื่นมาแล้ว บางครั้งไม่ว่าผมจะอธิบายอย่างไร คนไข้ก็ยังยืนยันว่าจะรอทำทีหลังครับ

แน่นอนว่าอาจมีกรณีที่สามารถทำสำเร็จในครั้งเดียวในภายหลังได้ แต่ผมขอแนะนำให้ทำการแก้ไขตั้งแต่เนิ่นๆ ครับ เพราะจะสามารถฟื้นฟูรูปทรงได้ในระดับหนึ่ง และทำให้เราทราบได้ว่ามีปัญหาด้านฟังก์ชันการทำงานหรือไม่ครับ

ขอปิดท้ายด้วยวิดีโอเปรียบเทียบก่อนและหลังทำครับ