Удсаны эцэст шинэ нийтлэлээ оруулж байна.
...-ын талаар ярилцах гэсэн юм.
Эрт давтан хагалгаа гэдэг нь хагалгааны дараа давхраанд асуудал үүсэх, давхраа давхарлаж үрчлээтэх зэргээс шалтгаалан өмнөх давхраа нугаларч орохгүй байх зэрэг тохиолдолд дахин хагалгаа хийхийг хэлнэ.
Ихэвчлэн хагалгаанаас хойш 2 долоо хоногийн дотор хийх нь хамгийн сайн бөгөөд 3 долоо хоног хүртэлх хугацаанд хийхийг бодолцож үзэж болно. 1 сарын дотор хийх тохиолдол маш ховор байдаг ч үүнийг зөвлөдөггүй.
Энэхүү агуулгыг 2021 оны 9-р сард Нүдний гоо сайхны мэс заслын судалгааны нийгэмлэгийн симпозиум дээр танилцуулсан илтгэл болон сүүлийн үеийн бодит жишээнүүд дээр үндэслэн бэлтгэлээ.
Шарх эдгэрэх хугацаанд эхлээд үрэвслийн үе шат (inflammatory phase)-д цус тогтоох болон үрэвслийн эсүүд цугларч шархыг эдгээж эхэлдэг.
Энд дурдаж буй үрэвсэл нь бидний нийтлэг боддог идээ бээр гардаг үрэвсэл биш, харин шарх эдгэрэх үед хэвийн явагддаг анагаах ухааны үрэвслийн процессыг хэлж байгаа юм.
4-21 дэх өдөр буюу үржлийн үе шатанд цусны бүлэн цугларч эхэлснээр шарх эдгэрч эхэлдэг.
Энд дурдаж буй 21 дэх өдөр хүртэлх хугацааг эрт засах хагалгааны алтан цаг (golden time) гэж хэлж болно.
Учир нь 3 дахь долоо хоногоос эхлэн нөхөн төлжилтийн үе шат (remodeling phase буюу боловсрох үе шат) эхэлдэг бөгөөд үүнээс хойш эд эсүүд агшиж эхэлдэг.
Ерөнхийдөө 1 сар орчим хүртэлх хугацааг эрт засах хагалгааны хугацаа гэж үздэг.
Сүүлийн үеийн жишээг харцгаая.
Энэ хүн манай эмнэлэгт ирэхээс 2 долоо хоногийн өмнө өөр эмнэлэгт хагалгаанд орсон.
Өөр эмнэлэгт хагалгаанд ороод, давхраа дахин дахин тавигдах болон тэгш бус хэмтэй байснаас болж дахин хагалгаанд (A/S) орсон боловч давхар үрчлээ үүсэх, нүд сайн нээгдэхгүй байх зовиуртайгаар ирсэн.
Зурагт харж байгаачлан хоёр талдаа давхар үрчлээтэй, нүд нь сайн нээгдэхгүй байна.
Өмнөх хагалгааны улмаас ямар нэгэн наалдац үүссэн байх магадлал маш өндөр байна. Аз болоход нүд тодорхой хэмжээнд нээгдэж байгаа тул нүд нээгч булчин гэмтээгүй байх магадлал өндөр юм.
Мөн давхар үрчлээ үүссэн үед өөх хийх шаардлагатай болов уу гэж санаа зовдог хүмүүс байдаг ч энэ хүний хувьд өөх хийлгүйгээр амжилттай зассан.
Хагалгааны дараах 1 долоо хоног дахь төрх.
Давхар үрчлээ үүсэхгүйгээр маш сайн засагдсан байна.
Одоогоор 1 долоо хоног л өнгөрч байгаа тул бага зэрэг хавантай байна.
Мөн өвчтөний хагалгааны өмнөх байдлыг харвал зураг дээрх баруун нүд буюу өвчтөний зүүн нүдний дотор талын өнцөг хэсэгт арьс дутагдалтай байна.
Энэ хэсгийг эрт засах хагалгаагаар шийдвэрлэх боломжгүй бөгөөд хожим арьс сунах байдлыг харж байгаад засах шаардлагатай.
Үе үе явцыг нь хянах шаардлагатай бөгөөд бичлэгээс харвал давхар үрчлээ үүсээгүй байна.
Гэвч өмнөх зүсэлтийн шугам нь зүүн талдаа (бичлэг дээрх баруун тал) урд хэсгээрээ өндөр, арьсыг арай илүү тайрсан байсан тул давхрааны шугам нугаларч орох нь
хангалтгүй байна.
Энэ хэсэгт 6 сарын дараа дахин засал шаардлагатай болж магадгүй.
Бидэнд итгэж хандсан өвчтөндөө баярлалаа.
Ихэвчлэн эрт засах хагалгаа нь дараах үйл явцаар явагддаг.
Шууд нэг удаагийн хагалгаагаар сайжирвал сайн хэрэг боловч эрт засах хагалгааг хийх шалтгаан нь хожим хийснээс одоо хийх нь илүү давуу талтай үед л хийдэг. Өвчтөн хүссэн гээд шууд хийдэггүй.
Тиймээс хэрэв хүлээх нь зүйтэй бол зүгээр л хүлээх нь дээр байдаг. Гэвч дээрх нөхцөл байдлын адил давхар үрчлээ нь цаг хугацаа өнгөрөх тусам сайжрахгүй байх магадлал ихэнх хувийг эзэлдэг тул эрт засах хагалгааг хийдэг.
Нэгдүгээрт, өмнөх зүсэлтийн шугамаар дахин зүсэж ордог.
Учир нь шинээр зүсэлтийн шугам гаргах юм уу арьсыг тайрч авбал хожим нь бүрэн гүйцэд засахад хэцүү болдог.
Түүнчлэн, нээж үзээд эд эсийн гэмтэл байгаа эсэхийг шалгадаг. Хэрэв гэмтэл байвал хэлбэр дүрсэнд анхаарахаас илүүтэйгээр тухайн хэсгийг эмчлэхэд гол анхаарлаа хандуулдаг. Ингэж байж л хожим хийгдэх дахин хагалгаанд илүү давуу талтай болно.
Хэрэв нүд нь нээгдэхгүй байгаа өвчтөний хувьд сохроор 6 сар хүлээвэл нүд нээгч булчин тасарч дээшээ агшин татагдсанаар үйл ажиллагаагаа алдаж, түүнийг олж засахад маш хэцүү болдог.
Хоёрдугаарт, хэлбэр дүрсийг хожим нь дахин засаж болно гэж бодох хэрэгтэй.
Эхний ээлжинд үйл ажиллагаанд гол анхаарлаа хандуулах үед бага зэргийн тэгш бус хэм үүсэж болно.
Зарим хүмүүс зөвлөгөө өгөх үеэр ингэж хэлж байсан. Хоёр удаа дахин хагалгаанд орох юм бол 6 сарын дараа нэг мөсөн хийчихвэл болохгүй юм уу, яагаад хоёр удаа хийж зовоогоод байгаа юм бэ гэж... Энэ бол үнэхээр мэдэхгүйгээсээ болж хэлж буй үг юм.
Үйл ажиллагаанд асуудал гарвал хожим нь шийдвэрлэх боломжгүй болдог. Өөр эмнэлэгт хэдийнээ итгэл алдарсан болоод ч тэр үү, миний бие хичнээн тайлбарлаад ч зүгээр л дараа хийлгэе гэх тохиолдол байдаг.
Мэдээж хожим нь нэг удаагийн хагалгаагаар болох тохиолдол байж болох ч эрт засах хагалгааг санал болгож байна. Ингэснээр тодорхой хэмжээнд хэлбэр дүрсийг сэргээх боломжтой бөгөөд үйл ажиллагааны асуудал байгаа эсэхийг мэдэх боломжтой болдог.
Өмнөх болон дараах үеийн бичлэгээр нийтлэлээ өндөрлөе.