วันนี้ผมจะมาเขียนกรณีศึกษาผ่านเคสของคนไข้ที่เข้ามาติดตามผลหลังจากผ่านไป 1 ปีครับ
ขอให้คำนิยามว่า...
นี่คือภาพดวงตาข้างหนึ่งของคนไข้ท่านนี้ครับ จะเห็นได้ว่าเยื่อบุตาปลิ้นออกมาอย่างรุนแรง มีรอยพับซ้อนกันเหนือชั้นตา และมีตาสองชั้นที่ซ้อนกันหลายชั้นครับ
ไม่ได้เป็นแค่ข้างเดียว แต่เป็นทั้งสองข้างเลยครับ
ในกรณีของคนไข้ท่านนี้ ได้รับการผ่าตัดมาก่อนที่จะมาที่คลินิกของเรา 2 เดือน ซึ่งในช่วงเวลานั้นได้ทำการผ่าตัดแก้ไขแบบเร่งด่วน (Early Revision) ที่โรงพยาบาลเดิมไปแล้วประมาณ 3 ครั้ง คนไข้มาพบเราเพื่อทำการผ่าตัดแก้ไขแบบเร่งด่วนครับ
อันที่จริง ช่วงเวลาทอง (Golden Time) ของการแก้ไขแบบเร่งด่วนคือภายใน 2 สัปดาห์หลังการผ่าตัด ปกติแล้วเรามักจะไม่ทำการแก้ไขแบบเร่งด่วนในเดือนที่ 2 แต่เนื่องจากคนไข้ได้รับการแก้ไขมาหลายครั้งในช่วงเวลานั้น จึงเป็นเคสที่ผมรู้สึกลังเลและคิดหนักมากครับ
อย่างไรก็ตาม ในกรณีที่คนไข้ไม่สามารถใช้ชีวิตประจำวันหรือเข้าสังคมได้ มีรอยพับซ้อนกัน และขนาดของดวงตาทั้งสองข้างไม่เท่ากัน ผมมักจะแนะนำให้ทำการแก้ไขแบบเร่งด่วนอย่างจริงจังครับ
แต่หากเป็นเพียงแค่ตาสองชั้นไม่เท่ากัน (อสมมาตร) แนะนำให้รอประมาณ 6 เดือนแล้วค่อยทำการแก้ไขจะดีกว่าครับ
เรามาดูวิดีโอกันก่อนนะครับ นี่คือภาพก่อนการผ่าตัด ซึ่งดูรุนแรงกว่าในรูปถ่ายมากครับ
ในขณะที่ทำการผ่าตัด ตาข้างขวายังพอมีเนื้อเยื่อไขมันและเนื้อเยื่อปกติอยู่บ้าง แต่ตาข้างซ้ายของคนไข้แทบจะไม่มีเนื้อเยื่อไขมันเหลืออยู่เลย และอยู่ในสภาพที่รุนแรงเนื่องจากมีพังผืดแผลเป็นครับ
นี่คือภาพหลังการผ่าตัดทันทีครับ หลังผ่าตัดทันทีตาจะยังหลับไม่สนิทเนื่องจากฤทธิ์ของยาชาครับ
หัวใจสำคัญของการผ่าตัดคือการเลาะพังผืดที่ยึดติดอยู่ออกให้หมด จัดวางเนื้อเยื่อกลับไปยังตำแหน่งเดิมให้เหมาะสม และป้องกันไม่ให้เกิดการยึดติดซ้ำ (Re-adhesion) ครับ
จะต้องป้องกันไม่ให้เกิดการยึดติดซ้ำให้ได้อย่างเด็ดขาด เพราะหากเกิดการยึดติดซ้ำ การผ่าตัดจะถือว่าล้มเหลวครับ
นี่คือภาพหลังการผ่าตัด 1 สัปดาห์ครับ
ตาข้างขวา (ด้านซ้ายในรูป) ยังพอมีเนื้อเยื่อปกติเหลืออยู่บ้าง รูปร่างจึงดูดีตั้งแต่แรก แต่ตาข้างซ้าย (ด้านขวาในรูป) มีเนื้อเยื่อปกติเหลือไม่มากนัก และเนื้อเยื่อบริเวณใต้รอยกรีดตาสองชั้นมีความแข็งกว่าส่วนบน จึงทำให้ส่วนบนดูพับลงมาเมื่อเทียบกันครับ
รอยพับนี้ไม่ได้เกิดจากการยึดติดของพังผืด แต่เกิดจากการขาดวอลลุ่มในส่วนที่อยู่เหนือรอยกรีด ซึ่งเมื่ออาการบวมของเนื้อเยื่อใต้รอยกรีดยุบลง ปัญหานี้ก็จะหายไปเองครับ
ในส่วนนี้ขอให้เชื่อใจและรอเวลาได้เลยครับ
นี่คือภาพของคนไข้ที่เข้ามาพบในวันนี้ครับ
นี่คือภาพหลังการผ่าตัด 10 เดือนครับ อาการดีขึ้นมาก สิ่งที่น่าเสียดายเพียงอย่างเดียวคือในการผ่าตัดครั้งก่อนมีการตัดผิวหนังออกไปมากเกินไป ทำให้การแก้ไขเพิ่มเติมแบบละเอียดอาจทำได้ยากครับ
รอยแผลเป็นตอนที่มาพบ (รอยกรีดทั้งสองข้างไม่สมมาตรกันครับ) อย่างไรก็ตาม ระยะห่างจากเหนือรอยกรีดจนถึงคิ้วนั้นใกล้กันมาก แสดงให้เห็นว่าผิวหนังตาข้างขวา (ด้านซ้ายในรูป) ถูกตัดออกไปมากกว่าอย่างเห็นได้ชัดครับ
ภาพที่ถ่ายในวันนี้ (หลังผ่าตัด 10 เดือน) รอยแผลเป็นก็ดูดีขึ้นมากครับ บางครั้งมีคนเข้าใจผิดว่าหลังจากการทำเทคนิคกรีดสองเส้น (Double Line Incision) จะทำให้เกิดรอยต่อที่ไม่เรียบ (Step Deformity) ซึ่งมักจะเกิดขึ้นเมื่อลดระดับชั้นตาลงมาก ผิวหนังเหลือเยอะ หรือรอยแผลเป็นเดิมมีความรุนแรงมาก แต่สำหรับคนไข้ท่านนี้มีผิวหนังไม่เพียงพอ จึงไม่เกิดปัญหานี้ครับ
โชคดีมากครับที่การแก้ไขแบบเร่งด่วนผ่านไปได้ด้วยดี และภาพรวมของการผ่าตัดก็ออกมาดีมากครับ
ขอขอบคุณคนไข้ที่เชื่อใจ รอคอย และมอบความไว้วางใจให้เราดูแลครับ