ขอสรุปประเด็นเกี่ยวกับรอยแผลเป็นที่เกี่ยวข้องกับการผ่าตัดลดระดับชั้นตาครับ
นี่เป็นเรื่องที่หมอได้อธิบายให้คนไข้ที่เพิ่งเข้ามาติดตามอาการฟังไปเมื่อไม่นานมานี้ และที่เขียนบทความนี้ขึ้นมาก็เพื่อหวังว่าจะไม่เกิดความเข้าใจผิดที่ไม่จำเป็นครับ
การผ่าตัดลดระดับชั้นตามีหลายวิธีด้วยกัน โดยหลักๆ แล้วมีประมาณ 5-6 วิธีครับ
ซึ่งจะเลือกใช้วิธีใดนั้นขึ้นอยู่กับสภาพของคนไข้แต่ละรายครับ
ในบรรดาวิธีเหล่านั้น ประเด็นที่เกี่ยวข้องกับรอยแผลเป็นจะมีอยู่ 2 กรณีหลักๆ ครับ
คือ การตัดผิวหนังบริเวณรอยแผลเป็นออกแล้วลดระดับชั้นตาลง
หรือ การลดระดับชั้นตาลงโดยไม่ตัดรอยแผลเป็นออกครับ
หากสมมติว่ารอยกรีดด้านบนคือรอยแผลเป็นเดิม และเราสร้างชั้นตาใหม่ที่ด้านล่าง เราจะต้องเผชิญกับทางเลือก 2 ทางครับ
นั่นคือ จะตัดผิวหนังระหว่างรอยทั้งสองออกเพื่อทำให้เหลือรอยแผลเป็นเพียงเส้นเดียว หรือจะปล่อยให้เป็นรอยแผลเป็นสองเส้น
หากทำให้เหลือเส้นเดียว รอยแผลเป็นก็จะมีเพียงเส้นเดียว แต่ในกรณีที่ผิวหนังมีไม่เพียงพอสำหรับการลดระดับชั้นตา วิธีนี้ก็ไม่ใช่วิธีที่เหมาะสมครับ
ในกรณีที่มีผิวหนังเหลือเพียงพอ วิธีนี้ถือเป็นวิธีที่ดีที่สุด (BEST) ครับ อย่างไรก็ตาม
1. หากผิวหนังมีไม่เพียงพอ อาจทำให้เกิดภาวะเปลือกตาปลิ้น (Ectropion) ได้ - เนื่องจากผิวหนังจะถูกดึงรั้งและยึดติดไว้ที่ด้านบนครับ
2. ในกรณีที่รุนแรง อาจเกิดภาวะหลับตาไม่สนิท (Lagophthalmos) ได้ - เมื่อเวลาผ่านไปรอยแผลเป็นอาจยืดออกทำให้อาการหลับตาไม่สนิทดีขึ้นได้ แต่เมื่อบาดแผลถูกเติมเต็มด้วยพังผืดและแยกออก อาจทำให้รอยแผลเป็นของชั้นตากลายเป็นแผลเป็นรอยบุ๋ม หรือเส้นชั้นตาอาจดูเหี่ยวย่นได้ครับ
3. ระดับชั้นตาแทบจะไม่ลดลงเลย - เนื่องจากผิวหนังเหนือรอยกรีดจะต้องตกลงมาปกคลุมจึงจะทำให้ชั้นตาดูต่ำลงได้ แต่ในกรณีนี้ผิวหนังจะไม่สามารถตกลงมาปกคลุมเส้นชั้นตาได้ครับ
เรามาดูข้อดีและข้อเสียของการทำแบบสองเส้น (ปล่อยรอยแผลเป็นไว้สองเส้น) กันครับ
ข้อดีของการทำแบบสองเส้นคือ
1. อย่างน้อยก็ยังเหลือเนื้อเยื่อแผลเป็นทิ้งไว้เพื่อใช้ปกคลุมผิวหนังได้ - ในการทำตาสองชั้น ผิวหนังบริเวณเหนือรอยกรีดจะต้องตกลงมาปกคลุมจึงจะทำให้ชั้นตาดูต่ำลงได้ครับ
2. ในกรณีที่ผิวหนังขาดแคลนอย่างมาก วิธีนี้จะช่วยลดแรงตึงระหว่างรอยกรีด ทำให้สามารถป้องกันไม่ให้รอยแผลเป็นแยกออกจากกันได้ดีขึ้นครับ
ส่วนข้อเสียก็คือ รอยแผลเป็นครับ
1. รอยแผลเป็นจะยังคงมองเห็นได้เหมือนเดิม - แม้เราจะทำการเลาะพังผืดรอบๆ รอยแผลเป็นเดิมออกอย่างดีแล้ว แต่รอยแผลเป็นก็จะยังคงหลงเหลืออยู่ครับ
สิ่งที่สำคัญที่สุดในที่นี้คือ รอยแผลเป็นหลังจากการทำเทคนิคสองเส้นจะขึ้นอยู่กับสภาพของรอยแผลเป็นเดิมครับ ยิ่งรอยแผลเป็นก่อนการผ่าตัดแก้มีสภาพรุนแรงมากเท่าไร หลังการผ่าตัดรอยแผลเป็นก็จะยิ่งหลงเหลืออยู่และมีลักษณะแข็งมากขึ้นเท่านั้นครับ
2. หากไม่สามารถเลาะพังผืดออกได้ดีพอ อาจทำให้เกิดปัญหาตาสามชั้นได้ครับ
เคยมีคนไข้กล่าวว่าหลังผ่าตัดเกิดรอยนูนต่างระดับขึ้นครับ
ขอแจ้งให้ทราบล่วงหน้าว่า ภาพกรณีศึกษาด้านล่างนี้เป็นเพียงการครอปตัดจากภาพต้นฉบับเท่านั้น โดยไม่มีการตกแต่งภาพด้วย Photoshop หรือผ่านการปรับแต่งใดๆ ทั้งสิ้นครับ
ภาพกรณีศึกษาทั้งหมดได้รับความยินยอมให้เปิดเผยภาพถ่ายแล้วครับ
จากภาพก่อนผ่าตัด จะเห็นได้ว่าผิวหนังบริเวณหางตาทั้งสองข้างมีไม่เพียงพออย่างมาก ทำให้เส้นตาสองชั้นทอดยาวไปไม่สุด และผิวหนังมีลักษณะหนาครับ
คนไข้ท่านนี้ต้องการลดระดับชั้นตาลงให้ได้มากที่สุดครับ แม้ว่าการทำเป็นตาสองชั้นหลบในไปเลยอาจดูเป็นไปไม่ได้ แต่หมอก็ได้แจ้งไปว่าจะพยายามทำให้ดีที่สุดครับ
เมื่อดูสภาพก่อนผ่าตัดในขณะหลับตา จะเห็นได้ว่าจากการผ่าตัดซ้ำหลายครั้ง ทำให้มีรอยแผลเป็นนูนขึ้นมาเหนือรอยกรีดและมีลักษณะขรุขระครับ
ภาพหลังการผ่าตัด 1 สัปดาห์
จะเห็นรอยแผลเป็นเดิมเป็นสีขาวอยู่เหนือรอยแผลเป็นของตาสองชั้นครับ
ส่วนที่คนไข้เรียกว่ารอยนูนต่างระดับนั้น อย่างที่เคยอธิบายในโพสต์ก่อนๆ ว่าเพื่อเป็นการป้องกันปัญหาตาสามชั้น หมอจะทำการม้วนกล้ามเนื้อส่วนบนให้กลมชั่วคราวแล้วเย็บปิดไว้ ซึ่งเมื่อเวลาผ่านไปมันจะคลายตัวและเรียบเนียนขึ้นเองครับ
อย่างไรก็ตาม แม้ว่ากล้ามเนื้อที่ม้วนไว้จะคลายตัวลงเมื่อเวลาผ่านไป แต่รอยแผลเป็นส่วนบนนั้นจะไม่หายไป และยิ่งในกรณีที่มีพังผืดแผลเป็นเดิมอยู่ก่อนแล้ว ก็จะยิ่งไม่หายไปครับ
ภาพหลังการผ่าตัด 4 เดือนครับ บริเวณหัวตาชั้นตาลดระดับลงมามากว่าที่คิดไว้ ส่วนบริเวณหางตาลดระดับลงเล็กน้อย และจะเห็นได้ว่าเส้นชั้นตาที่เคยมองไม่เห็นในตอนแรก ตอนนี้ทอดยาวไปจนสุดหางตาแล้วครับ
ในส่วนของลูกศรเส้นบาง ผิวหนังบริเวณหัวตาตกลงมาปกคลุมทำให้เส้นชั้นตาดูต่ำลง ส่วนลูกศรเส้นหนาบริเวณหางตานั้น เนื่องจากผิวหนังมีไม่เพียงพออย่างมาก เส้นชั้นตาที่เคยหลุดจึงกลับมาเป็นรูปเป็นร่างมากขึ้นกว่าเดิม แต่ก็ทำให้เห็นเส้นชั้นตาชัดเจนกว่าบริเวณหัวตาครับ
นี่คือภาพรอยแผลเป็นในเดือนที่ 4 ครับ เมื่อเวลาผ่านไป รอยนูนต่างระดับที่เคยกล่าวถึงได้หายไปแล้ว แต่ส่วนที่นูนป่องจากรอยแผลเป็นเดิมยังคงหลงเหลืออยู่ครับ
โดยเฉพาะรอยแผลเป็นบริเวณหัวตาที่มีตัวแปรที่ไม่ได้คาดคิดเกิดขึ้นครับ ในกระบวนการที่รอยแผลเป็นเริ่มเข้าที่ กลับมีผิวหนังส่วนเกินเพิ่มขึ้นมากกว่าที่คิดไว้ ทำให้ผิวหนังตกลงมาปกคลุมเส้นชั้นตามากกว่าบริเวณหางตาครับ
บริเวณหางตาเนื่องจากผิวหนังมีไม่เพียงพออย่างมาก รอยแผลเป็นจึงดูเรียบเนียนขึ้นแต่กลับทำให้เห็นเส้นชั้นตาชัดเจน ในขณะที่บริเวณหัวตา (ใกล้จมูก) มีพังผืดแผลเป็นที่หนา จึงทำให้ผิวหนังตกลงมาปกคลุมเส้นชั้นตาไว้ครับ
พังผืดแผลเป็นยังคงหลงเหลืออยู่ตามบริเวณที่ลูกศรชี้ ซึ่งส่งผลให้ผิวหนังตกลงมาปกคลุมเส้นชั้นตาครับ
หลายท่านคงสงสัยว่า แล้วจะมีวิธีแก้ไขปัญหานี้อย่างไรใช่ไหมครับ
1. หากเวลาผ่านไป อาการบวมบริเวณหางตาลดลงและผิวหนังตกลงมาปกคลุมมากขึ้น จนกลายเป็นตาสองชั้นหลบในโดยรวม ก็อาจจะดูเป็นธรรมชาติขึ้นได้ครับ - เนื่องจากผิวหนังของคนไข้มีความหนา หมอจึงคาดว่าเส้นชั้นตาน่าจะยังพอมองเห็นได้บ้างเล็กน้อยแทนที่จะถูกปกคลุมจนมิด แต่จากการที่บริเวณหัวตาถูกปกคลุมลงมา กลับทำให้คิดว่าระดับชั้นตาอาจจะไม่ได้ลดลงมากอย่างที่คาดไว้ครับ
2. วิธีแก้ไขที่มีความเป็นไปได้มากที่สุดคือ การตัดผิวหนังบริเวณหัวตาออกเล็กน้อย หรือการเพิ่มระดับชั้นตาให้สูงขึ้นอีกครั้งครับ อย่างไรก็ตาม การเพิ่มระดับชั้นตาเฉพาะบริเวณหัวตาโดยปล่อยบริเวณหางตาไว้เหมือนเดิมนั้นจะทำให้ดูไม่สมดุลครับ - เพราะหากดูจากรอยกรีดตาสองชั้นเดิม จะเห็นว่าบริเวณหางตาสูงกว่าบริเวณหัวตา และเส้นชั้นตาที่หางตาก็อยู่ในสภาพที่หลุดคลายออก จึงทำให้มองไม่ค่อยเห็น แต่แท้จริงแล้วระดับชั้นตาบริเวณหางตานั้นสูงมากครับ
ดังนั้น การตัดส่วนที่นูนออกเล็กน้อยเพื่อให้บริเวณหัวตาดูเป็นตาสองชั้นที่ต่ำลง น่าจะเป็นวิธีที่ดีที่สุดที่จะทำให้ภาพรวมดูเป็นตาสองชั้นที่ต่ำลงอย่างเป็นธรรมชาติครับ ซึ่งหากทำเช่นนั้น ผลลัพธ์สุดท้ายก็น่าจะออกมาใกล้เคียงกับภาพหลังผ่าตัด 1 สัปดาห์ด้านบนครับ
หากจำเป็นต้องมีการแก้ไข (A/S) หมอจะพยายามอย่างเต็มที่เพื่อแก้ไขให้ดีที่สุดครับ
เนื่องจากการศัลยกรรมความงามเป็นการผ่าตัดที่ทำโดยมนุษย์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกรณีของงานแก้ หากมีจุดใดที่ยังไม่สมบูรณ์แบบ ทางเรายินดีที่จะทำการแก้ไขให้ในครั้งที่ 2 ครับ
ก่อนการผ่าตัด หมอจะแจ้งให้คนไข้ที่ทำเทคนิคสองเส้นทราบเสมอว่ารอยแผลเป็นจะยังคงอยู่ ซึ่งหากดูจากภาพของคนไข้ท่านอื่นๆ ก็จะเป็นลักษณะนี้เช่นเดียวกันครับ
เมื่อดูภาพหลังผ่าตัด 1 สัปดาห์ จะเห็นรอยนูนต่างระดับ (?) ตามที่คนไข้กล่าวถึง ซึ่งรอยนูนนี้เป็นเพียงอาการชั่วคราวเท่านั้น แต่รอยแผลเป็นสีขาวและเนื้อเยื่อพังผืดนั้นจะไม่หายไปครับ
ภาพหลังการผ่าตัด 1 เดือน - ในเดือนที่ 1 รอยแผลเป็นยังคงหลงเหลืออยู่ โดยปกติแล้วจะเริ่มค่อยๆ ดีขึ้นหลังจากผ่านไปประมาณ 3 เดือนครับ
นี่คือภาพติดตามอาการหลังผ่าตัด 3 ปีครับ คนไข้เข้ามาติดตามอาการในปีที่ 3 ลองสังเกตรอยแผลเป็นสีขาว (ตามลูกศร) เหนือรอยกรีดดูนะครับ รอยแผลเป็นยังคงอยู่ แต่ส่วนที่เรียกว่ารอยนูนต่างระดับนั้นหายไปแล้ว เหลือเพียงเนื้อเยื่อแผลเป็นที่นูนขึ้นมาเพียงเล็กน้อยเท่านั้นครับ
การผ่าตัดแก้จะทำให้รอยแผลเป็นหายไปหรือไม่??
หมอเข้าใจดีถึงจุดประสงค์ที่ต้องการแก้ไขเนื่องจากการผ่าตัดครั้งแรกออกมาไม่ดีนัก แต่การกรีดผ่าตัดย่อมทำให้เกิดรอยแผลเป็นอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ครับ และรอยแผลเป็นเดิมนั้น หากไม่ถูกตัดออกก็จะไม่หายไปครับ
นอกจากนี้ สำหรับรอยแผลเป็นรอยบุ๋ม หมอจะพยายามดึงเนื้อเยื่อรอบๆ มาเติมเต็มเพื่อให้ดูดีขึ้นให้ได้มากที่สุด แต่ก็ไม่สามารถทำให้รอยแผลเป็นหายไปได้อย่างสมบูรณ์ครับ
กังนัมซอยอนคลินิกศัลยกรรมตกแต่ง จะพยายามอย่างเต็มที่เพื่อมอบสิ่งที่ดีที่สุดให้แก่คุณเสมอครับ
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------