การแก้ไขตาสองชั้นในระยะแรก ควรทำเมื่อไหร่?

สวัสดีค่ะ!

สวัสดีค่ะ!

เพื่อการผ่าตัดที่สร้างความพึงพอใจสูง

ที่มุ่งมั่นทำอย่างดีที่สุดเสมอ

คลินิกศัลยกรรมกังนัมซอยอนค่ะ :)

วันนี้เราจะมาพูดถึงว่า หลังการผ่าตัดตาสองชั้น

ทำไมการแก้ไขในระยะแรก (early correction) จึงควรทำภายใน 3 สัปดาห์

เรามาพูดคุยกันในหัวข้อนี้ค่ะ!

บทความวันนี้เขียนขึ้นโดยอ้างอิงจากเนื้อหาที่ นพ.ชเว ดงอิล นำเสนอในงานสัมมนา (symposium) ของสมาคมวิจัยศัลยกรรมตา เมื่อเดือนกันยายน ปี 2021

จึงขอให้ท่านใช้เป็นข้อมูลอ้างอิงค่ะ :)

รูปภาพด้านล่างนี้ ยกเว้นการปรับความสว่างแล้ว

ไม่ได้ผ่านการตกแต่งแก้ไขใดๆ ทั้งสิ้นค่ะ :)

การผ่าตัดแก้ไขในระยะแรก คือกรณีที่หลังการผ่าตัดเกิดปัญหาที่ชั้นตา

หรือเกิดชั้นตาหลายชั้นขึ้นจนชั้นตาเดิมไม่พับ ซึ่งในกรณีเหล่านี้จะทำการผ่าตัดแก้ไขในระยะเวลาอันสั้นค่ะ

การผ่าตัดแก้ไขในระยะแรกนั้น โดยทั่วไปควรทำภายใน 2 สัปดาห์หลังการผ่าตัดจะดีที่สุด และอาจพิจารณาได้ถึง 3 สัปดาห์

ส่วนการทำในช่วง 3 สัปดาห์ถึง 1 เดือนหลังผ่าตัด แม้จะทำได้ในบางกรณีที่พบได้ยากมาก แต่เราไม่แนะนำค่ะ

แล้วทำไมจึงต้องทำการแก้ไขในระยะแรกล่ะคะ?

เหตุผลที่ทำการแก้ไขในระยะแรกก็เพราะว่า การทำตอนนี้ให้ผลดีกว่าการทำในภายหลังมากค่ะ

และเราจะไม่ทำเพียงเพราะผู้ป่วยต้องการเสมอไป

หากคาดว่าการรอแล้วค่อยผ่าตัดแก้ไข แทนที่จะทำการแก้ไขในระยะแรก จะให้ผลลัพธ์ที่ดีกว่า แน่นอนว่าการรอแล้วค่อยผ่าตัดแก้ไขย่อมดีกว่าค่ะ

แต่หากคาดว่าแม้เวลาผ่านไปก็จะไม่ดีขึ้น ก็จะทำการแก้ไขในระยะแรกค่ะ

เหตุผลที่แนะนำให้ทำการแก้ไขในระยะแรกภายใน 3 สัปดาห์หลังผ่าตัด

ก็เนื่องมาจากกระบวนการสมานแผลหลังการผ่าตัดค่ะ

กระบวนการสมานแผลสามารถแบ่งออกเป็น ระยะอักเสบ (inflammatory phase), ระยะสร้างเนื้อเยื่อ (proliferative phase) และระยะเจริญเต็มที่ (maturation phase)

ในระยะอักเสบ (inflammatory phase) ซึ่งกินเวลาจนถึงวันที่ 3 หลังผ่าตัด จะมีการห้ามเลือด

และเซลล์อักเสบจะมารวมตัวกันเพื่อเริ่มสมานแผลค่ะ

การอักเสบที่กล่าวถึงนี้ ไม่ใช่การอักเสบแบบเป็นหนองอย่างที่เรามักนึกถึงกัน

แต่หมายถึงการอักเสบทางการแพทย์ที่เกิดขึ้นตามปกติเมื่อแผลกำลังสมานตัวค่ะ

ในระยะสร้างเนื้อเยื่อ ช่วงวันที่ 4~21 ลิ่มเลือดจะเริ่มมารวมตัวกัน และแผลก็เริ่มสมานตัวค่ะ

ช่วงจนถึงวันที่ 21 นี้ ถือได้ว่าเป็นช่วงเวลาทอง (golden time) ของการแก้ไขในระยะแรกค่ะ

เพราะตั้งแต่สัปดาห์ที่ 3 เป็นต้นไป จะเข้าสู่ระยะปรับรูป (remodeling phase / ระยะเจริญเต็มที่)

ซึ่งเป็นช่วงที่เนื้อเยื่อเริ่มหดตัวนับจากนั้นเป็นต้นไปค่ะ

ต่อไปจะขอพูดถึงข้อควรระวังในการทำการแก้ไขในระยะแรกค่ะ

(1) ข้อแรก โดยส่วนใหญ่จะเปิดเข้าไปตามแนวกรีดเดิม

เพราะหากสร้างแนวกรีดใหม่หรือตัดผิวหนังออก จะทำให้การแก้ไขในภายหลังทำได้ยากค่ะ

จากนั้นจะเปิดบริเวณที่ผ่าตัดเพื่อตรวจสอบว่าเนื้อเยื่อได้รับความเสียหายหรือไม่

หากมีความเสียหาย จะเน้นการรักษาส่วนนั้นเป็นหลัก โดยไม่เน้นที่รูปทรง

เพราะเช่นนั้นจึงจะเป็นผลดีต่อการผ่าตัดแก้ไขในภายหลังค่ะ

ในกรณีผู้ป่วยที่ลืมตาไม่ขึ้น หากรอไปเรื่อยๆ ถึง 6 เดือน แล้วกล้ามเนื้อยกเปลือกตาถูกตัดขาดจนหดรั้งขึ้นด้านบน ก็จะสูญเสียการทำงานและยากมากที่จะตามหาเจอค่ะ

(2) ข้อสอง ควรคิดว่ารูปทรงสามารถแก้ไขใหม่ได้ในภายหลัง และเน้นการรักษาการทำงาน (function) เป็นหลัก

เมื่อเน้นที่การทำงาน อาจเกิดความไม่สมมาตรเล็กน้อยได้ ซึ่งส่วนนี้จะต้องแก้ไขใหม่ในภายหลังค่ะ

ระหว่างการปรึกษา บางครั้งผู้ป่วยจะถามว่า หากต้องผ่าตัดแก้ไขถึงสองครั้ง จะรอให้ผ่านไป 6 เดือนแล้วทำทีเดียวเลยไม่ได้หรือ

แต่เนื่องจากหากเกิดปัญหาที่การทำงาน มีความเป็นไปได้สูงที่จะแก้ไขไม่ได้ในภายหลัง

เราจึงแนะนำให้ทำการแก้ไขในระยะแรกค่ะ

เพราะเช่นนั้นก็จะสามารถฟื้นฟูรูปทรงได้ในระดับหนึ่ง และทราบได้ว่ามีปัญหาด้านการทำงานหรือไม่ค่ะ

จะขออธิบายพร้อมกับดูตัวอย่างเคสการแก้ไขในระยะแรกค่ะ

ผู้ป่วยท่านนี้ได้รับการผ่าตัดจากคลินิกอื่นเมื่อ 2 สัปดาห์ก่อนจะมาที่คลินิกของเราค่ะ

หลังผ่าตัดจากคลินิกอื่น ท่านได้เข้ารับบริการแก้ไขหลังผ่าตัด (A/S) เนื่องจากอาการชั้นตาหลุดซ้ำๆ และความไม่สมมาตร

และมาด้วยอาการชั้นตาหลายชั้น และลืมตาได้ไม่ค่อยขึ้นค่ะ

หากดูรูปก่อนการแก้ไขในระยะแรก

จะเห็นว่าตาทั้งสองข้างมีชั้นตาหลายชั้นอย่างมาก และลืมตาได้ไม่ค่อยขึ้นค่ะ

มีความเป็นไปได้สูงมากว่าเดิมทีมีพังผืดยึดติดอยู่บางอย่าง

แต่ที่ยังโชคดีคือ ตายังพอลืมได้ในระดับหนึ่ง จึงมีความเป็นไปได้สูงกว่าที่กล้ามเนื้อยกเปลือกตาจะไม่ได้รับบาดเจ็บค่ะ

บางท่านกังวลว่าเมื่อเกิดชั้นตาหลายชั้นแล้วจะต้องเติมไขมันหรือไม่ แต่สำหรับท่านนี้เราแก้ไขได้เป็นอย่างดีโดยไม่ต้องเติมไขมันค่ะ

เคสถัดไปค่ะ

ผู้ป่วยท่านนี้แม้จะผ่านการผ่าตัดจากคลินิกอื่นมา 1 เดือนแล้ว แต่ท่านยืนยันอย่างหนักแน่นว่าไม่สามารถใช้ชีวิตในสังคมได้ และร้องขอให้ทำการแก้ไขในระยะแรก

เราจึงได้อธิบายเกี่ยวกับการผ่าตัดอย่างละเอียดและได้รับความยินยอม ก่อนที่จะจำเป็นต้องทำการแก้ไขในระยะแรกเมื่อครบ 1 เดือนค่ะ

ในกรณีของผู้ป่วยท่านนี้ เนื่องจากดูเหมือนผิวหนังจะไม่เพียงพอ

เราจึงกำหนดแนวชั้นตาไว้ใต้แนวกรีดเดิม และลดชั้นตาลงด้วยวิธีการลดชั้นตา (เลาะชั้นตาให้ต่ำลง) ซึ่งเป็นวิธีที่ใช้ประโยชน์จากรอยแผลเป็นเดิมให้ได้มากที่สุดค่ะ

วันนี้เราได้เรียนรู้กันว่า ทำไมการแก้ไขตาสองชั้นในระยะแรกจึงควรทำภายใน 3 สัปดาห์ค่ะ

เกี่ยวกับการแก้ไขในระยะแรก

ท่านสามารถดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้จากวิดีโอด้านล่างนี้ค่ะ

↓↓↓↓↓↓