หนังตาหย่อนจนผิวเปื่อยและแสบตาบ่อย ๆ — ศัลยกรรมหนังตาบนแก้ได้ไหม?
เวลาส่องกระจก เคยรู้สึกไหมว่าเปลือกตาดูหนักผิดปกติ และอยู่ ๆ ผิวหนังด้านในของหนังตาก็เปื่อยและแสบอยู่บ่อย ๆ
หลายท่านมักมองข้ามไปว่า "คงเป็นเพราะอายุมากขึ้น" แต่อาการผิวเปื่อยและแสบที่เกิดจากหนังตาหย่อน อาจไม่ได้เป็นเพียงความเสื่อมของผิวหนังตามวัย หากแต่เป็นสัญญาณว่ากล้ามเนื้อที่ใช้ลืมตาเองมีการทำงานลดลง วันนี้หมอจะสรุปให้ฟังว่าอาการนี้เกิดจากอะไร และศัลยกรรมหนังตาบนจะเป็นทางแก้ได้จริงหรือไม่
・・・
ทำไมหนังตาถึงเปื่อยและแสบอยู่บ่อย ๆ
อาการหนังตาเปื่อยและแสบ ส่วนใหญ่เกิดจาก 3 สาเหตุนี้ซ้อนทับกัน
1. ผิวหนังที่หย่อนคล้อยพับซ้อนกันบริเวณหนังตา ทำให้เหงื่อและความมันหมักหมม จนเกิดสภาพอับชื้น
2. กล้ามเนื้อยกหนังตา (levator) หย่อนตัวหรือหลุดแยกออกจากแผ่นกระดูกอ่อนเปลือกตา (ทาร์ซัส) ทำให้ต้องออกแรงที่หน้าผากและคิ้วทุกครั้งที่ลืมตา ส่งผลให้ผิวหนังเสียดสีกันมากขึ้น
3. ขนตาของหนังตาที่หย่อนลงมาทิ่มเข้าตา ทำให้เกิดการระคายเคืองและความรู้สึกเหมือนมีสิ่งแปลกปลอมซ้ำ ๆ
ในจำนวนนี้ ข้อ 1 บรรเทาได้ระดับหนึ่งด้วยการดูแลความชุ่มชื้นและการทำความสะอาด แต่ข้อ 2 และ 3 เป็นภาวะที่โครงสร้างเปลี่ยนแปลงไปแล้ว จึงแก้ไขได้ยากหากอาศัยเพียงการดูแลทั่วไป
・・・
อาจไม่ใช่แค่ความเสื่อมตามวัย
เมื่อหนังตาหย่อนมากขึ้น นอกจากอาการผิวเปื่อยและแสบแล้ว มักพบปัญหาด้านการทำงานร่วมด้วย ดังนี้
- หนังตาบดบังลานสายตา ทำให้รู้สึกอึดอัด
- เผลอออกแรงที่หน้าผากโดยไม่รู้ตัวเวลาลืมตา
- พอถึงช่วงบ่ายจะรู้สึกตาหนักและล้าเป็นพิเศษ
- ขนตาทิ่มตาอยู่บ่อย ๆ
หากมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย อาจไม่ใช่เพียงหนังตาหย่อนเชิงความสวยงาม แต่ใกล้เคียงกับภาวะหนังตาตก (ptosis) จึงจำเป็นต้องได้รับการวินิจฉัยที่แม่นยำ
→ หากเข้าข่ายตั้งแต่ 2 ข้อขึ้นไป ถึงเวลาที่ควรพิจารณาเข้ารับคำปรึกษาเรื่องศัลยกรรมหนังตาบน
・・・
ศัลยกรรมหนังตาบนคืออะไร
ศัลยกรรมหนังตาบน คือการผ่าตัดที่จัดการผิวหนังหนังตาบนที่หย่อนยานและไขมันส่วนเกิน พร้อมกับดึงกล้ามเนื้อยกหนังตาที่หย่อนตัวหรือเคลื่อนออกจากตำแหน่งเดิมให้กลับเข้าที่ เพื่อแก้ไขทั้งแรงในการลืมตาและเส้นหนังตาที่หย่อนไปพร้อมกัน
ไม่ใช่เพียงการตัดผิวหนังออกเท่านั้น แต่สิ่งสำคัญคือการวินิจฉัยสภาพผิวหนัง ไขมัน และกล้ามเนื้ออย่างครอบคลุม แล้วจึงกำหนดขอบเขตการตัดและระดับการแก้ไขกล้ามเนื้อให้เหมาะกับแต่ละบุคคล หากขั้นตอนนี้ไม่ละเอียดพอ อาการอย่างผิวเปื่อยหรือแสบตาอาจกลับมาเป็นซ้ำ หรือรูปตาอาจดูไม่เป็นธรรมชาติ
・・・
ต่างจากศัลยกรรมตาสองชั้นทั่วไปอย่างไร
หากศัลยกรรมตาสองชั้นทั่วไปเน้นการออกแบบเส้นตาขึ้นใหม่ ศัลยกรรมหนังตาบนจะกำจัดผิวหนังและไขมันที่หย่อน พร้อมตั้งเป้าเรื่องการเปิดลานสายตาและการปรับปรุงการทำงานไปพร้อมกัน หากมีความไม่สบายด้านการทำงานร่วมด้วย เช่น ผิวเปื่อยหรือแสบตา แนวทางแบบศัลยกรรมหนังตาบนอาจเหมาะสมกว่าการแก้ไขเส้นตาเพียงอย่างเดียว
・・・
หลังผ่าตัดต้องพักฟื้นนานแค่ไหน
โดยทั่วไปจะตัดไหมหลังผ่าตัดประมาณ 5-7 วัน อาการบวมมากจะยุบลงภายใน 1 สัปดาห์ ทำให้ออกไปใช้ชีวิตประจำวันข้างนอกได้โดยใส่หน้ากากอนามัยหรือแว่นกันแดด อย่างไรก็ตาม กว่าผลลัพธ์ที่เป็นธรรมชาติจะเข้าที่อย่างสมบูรณ์ ต้องใช้เวลาประมาณ 3-6 เดือน
・・・
คำถามที่พบบ่อย
Q. ถ้ามีอาการผิวเปื่อย ต้องผ่าตัดเสมอไปหรือไม่
อาการเปื่อยเล็กน้อยบรรเทาได้ด้วยการล้างหน้าและดูแลความชุ่มชื้น แต่หากมีลานสายตาถูกบดบัง ขนตาทิ่มตา และการเผลอออกแรงที่หน้าผากร่วมด้วย การดูแลเพียงอย่างเดียวย่อมมีข้อจำกัด จึงควรเข้ารับคำปรึกษา
Q. จะรู้ได้อย่างไรว่าเหมาะกับศัลยกรรมหนังตาบนหรือศัลยกรรมตาสองชั้น
ต้องตรวจวินิจฉัยระดับการหย่อนของผิวหนังและแรงในการลืมตา (สภาพของกล้ามเนื้อยกหนังตา) จึงจะตัดสินได้อย่างแม่นยำ แนวทางจะแตกต่างกันไปตามว่าเป็นปัญหาเรื่องเส้นตาเพียงอย่างเดียว หรือมีการทำงานของกล้ามเนื้อที่ลดลงร่วมด้วย
Q. อายุมากแล้วยังผ่าตัดได้หรือไม่
หากสุขภาพโดยรวมไม่มีปัญหาใหญ่ อายุเพียงอย่างเดียวไม่ใช่ข้อจำกัดเด็ดขาด แต่ต้องมีการวินิจฉัยที่คำนึงถึงความยืดหยุ่นของผิวหนังและความสามารถในการฟื้นตัวของแต่ละบุคคลก่อน
Q. ทำหนังตาบนและหนังตาล่างพร้อมกันได้หรือไม่
ทำได้ การจัดการรูปตาทั้งด้านบนและด้านล่างไปพร้อมกันจะช่วยให้ได้ผลลัพธ์ดูอ่อนเยาว์อย่างเป็นธรรมชาติมากขึ้น จึงมีหลายกรณีที่ทำไปพร้อมกัน
Q. หลังผ่าตัดแล้วอาการผิวเปื่อยจะกลับมาเป็นซ้ำได้หรือไม่
หากตัดเฉพาะผิวหนังโดยไม่ได้วินิจฉัยสาเหตุของการหย่อนอย่างแม่นยำ ก็มีโอกาสกลับมาเป็นซ้ำ ต้องแก้ไขไปถึงสภาพของกล้ามเนื้อยกหนังตาด้วย จึงจะลดความเสี่ยงของการเป็นซ้ำได้
・・・
บทสรุป
อาการหนังตาเปื่อยและแสบตา มักถูกมองข้ามว่าเป็นเพียงความไม่สบายเล็กน้อย แต่หากมีลานสายตาถูกบดบังหรือขนตาทิ่มตาร่วมด้วย ก็อาจเป็นปัญหาที่เชื่อมโยงกับสุขภาพดวงตา สิ่งสำคัญที่สุดคือการวินิจฉัยสาเหตุอย่างแม่นยำ แล้วจึงหาวิธีที่เหมาะกับตัวเอง
ที่คลินิกศัลยกรรมตกแต่งกังนัมซอยอน แพทย์ผู้อำนวยการใหญ่ ชเว ดงอิล ผู้มีประสบการณ์ 23 ปี เป็นผู้ดูแลด้วยตนเองตั้งแต่การให้คำปรึกษาไปจนถึงการดูแลหลังผ่าตัด พร้อมวิเคราะห์สภาพผิวหนัง ไขมัน และกล้ามเนื้ออย่างครอบคลุม เพื่อสร้างผลลัพธ์ที่เป็นธรรมชาติ
※ หลังผ่าตัดอาจเกิดผลข้างเคียง เช่น เลือดออก การติดเชื้อ การอักเสบ ซึ่งแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคลและมีระดับความรุนแรงต่างกัน จึงขอให้ตัดสินใจหลังจากปรึกษากับแพทย์ผู้เชี่ยวชาญอย่างละเอียดแล้ว
