Мэс заслын дараа давхраа зузаан, хавдсан харагдаж байвал эхлээд энэ нь хаван уу, эсвэл хиам шиг давхраа юу гэдгийг ялгах хэрэгтэй.
Шалтгаан болон мэс заслаас хойш өнгөрсөн хугацаанаас хамааран шийдвэрлэх арга өөр байна.
---
■ Товчхондоо
Давхар зовхины мэс заслын дараа давхраа шугам зузаан, хиам шиг хавдсан харагдах байдал
үндсэндээ хоёр төрөлд хуваагдана.
Нэг нь хараахан бууж амжаагүй хаван, нөгөө нь жинхэнэ хиам шиг давхраа юм.
Мэс заслаас хойш 3 сар хүрээгүй бол хаван шалтгаан байх магадлал өндөр.
3–6 сар өнгөрсөн ч шугам зузаан, хүнд харагдсаар байвал
хиам шиг давхраа гэж сэжиглэж болно.
Хиам шиг давхраа үүсэх гол шалтгаанууд нь
давхраа шугамыг хэт өндөр төлөвлөсөн, зовхины өөхийг хангалттай цэгцлээгүй,
наалдац хэт их үүссэн, нүдний тойрог булчин гэмтсэн тохиолдлууд юм.
Шалтгаанаас хамааран ажиглалт, нэмэлт эмчилгээ, дахин мэс заслын аль нь шаардлагатай болох нь өөр байна.
---
■ Хиам шиг давхраа гэж юу вэ?
Хиам шиг давхраа гэдэг нь давхар зовхины мэс заслын дараа шугам нимгэн, тод нугалагдахгүй
зузаан, товгор харагдах байдлыг хэлдэг нэршил юм.
Зовхин дээр яг л хиам тавьсан мэт зузаан харагддаг тул ийнхүү нэрлэжээ.
Шинж тэмдгийн онцлог:
- Давхраа шугамын дээд талын зовхины эд илт зузаан харагдана
- Нүдээ нээхэд шугамын дээд хэсэг товойж өндийн харагдана
- Нүд хүнд, дарагдсан мэдрэмж дагалдах нь бий
- Ерөнхийдөө хавдсан мэт, зовхи хүндэрсэн харагдана
- Мэс заслаас өмнөхөөс ч нүд жижиг харагдах тохиолдол бий
---
■ Хамгийн чухал эхний асуулт — хаван уу, хиам шиг давхраа юу?
Олон хүн хамгийн түрүүнд андуурдаг зүйл энэ юм.
Энэ хоёрыг ялгахгүй бол зохих арга хэмжээ авах цагаа алдах,
эсвэл эсрэгээрээ хэт эрт дахин мэс засал хийлгэхээр шийдэх эрсдэлтэй.
[ Хаван байх магадлал өндөр тохиолдол ]
- Мэс заслаас хойш 3 сар хүрээгүй
- Өглөө сэрэхэд илүү хавдсан харагдаж, цаг өнгөрөх тусам бага зэрэг сайжирдаг
- Өдөр бүр эсвэл долоо хоног бүр бага багаар өөрчлөгдөж байгаа нь мэдрэгддэг
- Ядарсан эсвэл нойр хүрээгүй үед илүү зузаан харагддаг
- Давслаг хоол идсэн эсвэл архи уусны дараа илүү ихэсдэг
[ Хиам шиг давхраа гэж сэжиглэх ёстой тохиолдол ]
- Мэс заслаас хойш 3–6 сар өнгөрсөн ч зузаан бараг өөрчлөгдөхгүй байгаа
- Өглөө, оройн ялгаагүй байнга зузаан хэвээр байдаг
- Хангалттай амарсны дараа ч сайжрахгүй байгаа
- Мэс заслаас өмнөхөөс ч нүд жижиг, хүнд харагдах болсон
- Шугамын дээд талын эд хатуурч бөөгнөрсөн мэт мэдрэмж төрдөг
Ялгах шалгуурын товч:
---
■ Хиам шиг давхраа үүсэх 3 шалтгаан
Хаван биш, хиам шиг давхраа гэж үзвэл
дараагийн алхам нь ямар шалтгаанаас болсныг тодорхойлох явдал юм.
Шалтгаанаас хамааран шийдвэрлэх арга өөр байна.
① Давхраа шугамыг хэт өндөр төлөвлөсөн тохиолдол
Давхраа шугам өндөр байх тусам шугамын дээд талд хуримтлагдах зовхины эдийн хэмжээ ихэсдэг.
Шугамыг 8 мм-ээс дээш өндөр төлөвлөсөн бол
дээд талын эд зузаан харагдах шалтгаан болох нь элбэг.
Энэ тохиолдолд шугамыг доошлуулах дахин засал буюу давхраа буулгах ("хоёр шугам" арга) нь гол шийдэл юм.
② Наалдац хэт их үүссэн тохиолдол
Давхраа шугам арьсны доор хэт хүчтэй бэхлэгдсэнээс
шугамын дээд талын эд доош татагдаж бөөгнөрсөн мэт харагдах үзэгдэл юм.
Нүдээ нээхэд шугамын дээд хэсэг нугалагдахгүй, бүдүүн товойж харагдана.
Хэт их үүссэн наалдацыг салгаж, дахин тохируулах мэс засал шаардлагатай.
③ Нүдний тойрог булчин гэмтэж, булчин зузаарсан тохиолдол
Мэс заслын явцад зовхийг хүрээлсэн нүдний тойрог булчин гэмтсэн
эсвэл хэт их тайрагдсан бол булчингийн орчны эд хэвийн бусаар зузаарч болно.
Энэ тохиолдолд засал хамгийн төвөгтэй бөгөөд нарийн нягт хандлага шаардана.
---
■ Зузаан давхраа засах арга — шийдлийн 3 шат
[ 1-р шат: Ажиглалт — мэс заслаас хойш 6 сар хүртэл ]
Мэс заслаас хойшхи 6 сар бол эд тогтворжих үе юм.
Энэ хугацаанд хаван буухын хэрээр зузаан аяндаа багасах тохиолдол бий.
Ажиглалтын үед тус болох зүйлс:
- Давсны хэрэглээг багасгах (хаван бууруулна)
- Хангалттай унтаж, толгойгоо өндөр байлгах
- Архи болон хүчтэй дасгал хөдөлгөөнөөс татгалзах
- Эмч бичиж өгсөн бол сорви зөөлрүүлэх тос хэрэглэх
Гэхдээ 6 сар өнгөрсөн ч зузаан багасахгүй бол дахин засал хийх талаар бодитоор авч үзэх хэрэгтэй.
[ 2-р шат: Мэс заслын бус эмчилгээг авч үзэх — хязгаарлагдмал боломжтой ]
Зарим тохиолдолд стероид тариа (триамцинолон) зэргээр
зузаарсан наалдацын эдийг хэсэгчлэн багасгахыг оролдож болно.
Гэхдээ энэ нь бүх хиам шиг давхраанд үр дүнтэй биш бөгөөд
хэрэглэж болох эсэхийг шалтгаан, эдийн байдлаас хамааруулан шийдэх ёстой.
Зөвхөн мэс заслын бус эмчилгээгээр шийдэгдэх тохиолдол хязгаарлагдмал.
[ 3-р шат: Дахин засах мэс засал — шалтгаанд тохирсон хандлага ]
Ихэнх хиам шиг давхраа дахин засах мэс заслаар засагддаг.
Шалтгаанаас хамааран мэс заслын арга өөр байна.
Шугам хэт өндөр бол → шугамыг доошлуулах (давхраа буулгах, зүсэлтийг дахин төлөвлөх)
Өөх үлдсэн бол → өөхийг нэмж цэгцлэх
Наалдац хэт их бол → наалдац салгах + дахин наалдахаас сэргийлэх арга хэмжээ
Нүдний тойрог булчин гэмтсэн бол → нарийн салгалт болон эдийг дахин цэгцлэх
---
■ Дахин заслыг хэзээ хийлгэж болох вэ?
Зарчмын хувьд мэс заслаас хойш 6 сараас 1 жил өнгөрсөн үе нь дахин засал хийх тохиромжтой хугацаа юм.
Энэ хугацаа өнгөрсний дараа эд хангалттай тогтворжиж,
салгах ажилбарыг илүү нарийн гүйцэтгэх боломжтой болдог.
Гэхдээ дараах тохиолдолд илүү эрт засах талаар авч үзэж болно.
- Зузаан шугамын улмаас харааны талбай хаагдаж байгаа
- Нүд нээх үйл ажиллагаанд асуудал үүссэн
- Илт тэгш бус байдал дагалдсан
Дахин засал хийх хугацаа нь одоогийн эдийн байдал, шинж тэмдгийн хүндрэлээс хамааран өөр байдаг тул
хариуцсан мэргэжлийн эмчтэйгээ сайтар зөвлөлдсөний дараа шийдэх нь чухал.
---
■ Дахин засал хийлгэхээс өмнө заавал шалгах зүйлс
Хиам шиг давхраагаа дахин засуулахаар бодож байгаа бол
зөвлөгөөний үеэр доорх зүйлсийг заавал тодруулаарай.
- Зузаан харагдаж буй шалтгааныг яг зөв тогтоосон уу
(шугамын өндөр / өөх / наалдац / булчингийн аль нь гол шалтгаан бэ)
- Зөвхөн шугамыг доошлуулахад шийдэгдэх үү, эсвэл илүү өргөн хүрээний засал шаардлагатай юу
- Дахин засал хийхэд сорви хэр хэмжээнд үүсэх вэ
- Дахин заслын дараа ахин зузаарах магадлалын талаар тайлбар өгсөн үү
- Өмнөх мэс заслын тэмдэглэлийг шалгаж, хандлагаа төлөвлөж байна уу
Хиам шиг давхраа дахин засах нь анхны мэс заслаас илүү төвөгтэй байх нь элбэг тул
шалтгааныг нарийн тогтоож, туршлагатай эмч нартай сайтар зөвлөлдсөний дараа шийдэх нь чухал.
---
■ Түгээмэл асуултууд (FAQ)
Q1. Давхар зовхины мэс заслын дараа зузаан харагдаж байгаа бүхэн хиам шиг давхраа юу?
A. Үгүй. Мэс заслаас хойш 3 сар хүрээгүй бол хаван байх магадлал өндөр.
Давхар зовхины мэс заслын дараах хаван цаг хугацааны явцад аажмаар буудаг.
3–6 сар өнгөрсөн ч зузаан бараг өөрчлөгдөхгүй, байнга зузаан хэвээр байвал
хиам шиг давхраа гэж үзэж болно.
Q2. Хиам шиг давхраа цаг хугацааны явцад аяндаа сайжрах уу?
A. Хаван шалтгаан бол 6 сар орчим өнгөрөхөд нэлээд сайжрах нь элбэг.
Харин шугам хэт өндөр, өөх үлдсэн, эсвэл наалдац хэт их бол
цаг хугацаа өнгөрөөд аяндаа сайжрахгүй.
6 сар өнгөрсөн ч сайжрахгүй байвал дахин засал хийх талаар авч үзэх хэрэгтэй.
Q3. Хиам шиг давхраагийн хамгийн түгээмэл шалтгаан юу вэ?
A. Хамгийн түгээмэл шалтгаан нь давхраа шугамыг хэт өндөр төлөвлөсөн явдал юм.
Шугам өндөр байх тусам шугамын дээд талд хуримтлагдах эдийн хэмжээ ихсэж
зузаан харагдах үзэгдэл үүсдэг.
Хоёр дахь түгээмэл шалтгаан нь зовхины өөхийг хангалттай цэгцлээгүй явдал юм.
Q4. Зузаан давхрааг мэс засалгүйгээр арилгаж болох уу?
A. Хавантай үе шатанд бол ажиглалт болон амьдралын хэв маягийг тохируулснаар сайжрах тохиолдол бий.
Харин хиам шиг давхраа болж тогтсон үе шатанд зөвхөн мэс заслын бус эмчилгээгээр үндсэн засал хийх нь
ихэнх тохиолдолд хэцүү байдаг.
Стероид тариа зэргийг туслах байдлаар хэрэглэх нь бий ч
хэрэглэх хүрээ, үр дүн нь хязгаарлагдмал бөгөөд дахин засах мэс засал шаардлагатай болох нь элбэг.
Q5. Зүсэлтгүй (оёдлын) аргын дараа хиам шиг давхраа болсон бол зүсэлттэй аргаар дахин засах ёстой юу?
A. Зүсэлтгүй аргын дараа хиам шиг давхраа үүссэн тохиолдолд
эхлээд оёдлын утсыг авч, шугамыг сулруулах аргыг авч үзнэ.
Утсыг авахад зузаан шугам арилах тохиолдол бий.
Харин зөвхөн утсыг авснаар шийдэгдэхгүй бол
зүсэлттэй дахин заслаар шугамын өндөр болон өөхийг хамтад нь тохируулах шаардлагатай.
Q6. Дахин засах мэс заслын дараа ахин хиам шиг давхраа болж болох уу?
A. Дахин засал хийхдээ шалтгааныг нарийн тогтоож засвал
ижил асуудал дахин гарах нь цөөрдөг.
Гэхдээ хүн бүрийн эдийн онцлог, дахин наалдах магадлалаас хамааран
бүрэн үгүйсгэх боломжгүй.
Дахилтаас сэргийлэхийн тулд шугамын өндрийг дахин тогтоох, өөх цэгцлэх,
дахин наалдахаас сэргийлэх арга хэмжээг хамтад нь авах нь чухал.
Q7. Хиам шиг давхраагаа хэзээ дахин засуулах нь зохимжтой вэ?
A. Ерөнхийдөө анхны мэс заслаас хойш 6 сараас 1 жил өнгөрсөн үеийг зөвлөдөг.
Эд тогтворжсоны дараа салгалт болон дахин заслыг илүү нарийн хийх боломжтой байдаг учраас тэр.
Гэхдээ үйл ажиллагааны таагүй байдал хүнд бол илүү эрт авч үзэж болох бөгөөд
хугацааг мэргэжлийн эмчтэй зөвлөлдөж шийдэх ёстой.
Q8. Шугамыг доошлуулбал хиам шиг давхраа шийдэгдэх үү?
A. Шугам хэт өндөр байгаа нь гол шалтгаан бол
шугамыг доошлуулах дахин засал буюу давхраа буулгах аргаар зузаан харагдах байдал сайжрах нь элбэг.
Гэхдээ өөх үлдсэн эсвэл наалдац хэт их бол
зөвхөн шугамыг доошлуулах нь хангалтгүй байж болох бөгөөд
өөх цэгцлэх, наалдац салгахыг хамтад нь хийх шаардлагатай тохиолдол бий.
---
* Энэхүү нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл өгөх зорилготой бөгөөд
хүн бүрийн мэс заслын дараах явц, зовхины байдлаас хамааран шалтгаан болон шийдэл өөр байж болно.
Хиам шиг давхрааг дахин засах эсэх, аргыг заавал мэргэжлийн эмчтэй биечлэн зөвлөлдөж шийдэхийг зөвлөж байна.
---
Захирал Чой Дон-иль
Пластик мэс заслын мэргэшсэн эмч
Одоо: Gangnam Seoyon Пластик мэс заслын эмнэлгийн Ерөнхий захирал (2015–одоог хүртэл)
Өмнө: BK Пластик мэс заслын эмнэлгийн захирал (2011–2013)
Өмнө: Рижен Пластик мэс заслын эмнэлгийн захирал (2013–2015)
Корё их сургуулийн Анагаах ухааны сургуулийн Пластик мэс заслын тэнхимийн гэрээт профессор
Солонгосын Пластик мэс заслын нийгэмлэгийн Нүдний пластик мэс заслын судалгааны бүлгийн Эрдэм шинжилгээний хорооны дарга
Кандон Сөнсим эмнэлгийн Пластик мэс заслын тэнхимийн гэрээт профессор
Солонгосын Пластик мэс заслын нийгэмлэгийн жинхэнэ гишүүн
Солонгосын Гоо сайхны пластик мэс заслын нийгэмлэгийн жинхэнэ гишүүн
Солонгосын Гавал-нүүрний пластик мэс заслын нийгэмлэгийн жинхэнэ гишүүн
Олон улсын Пластик мэс заслын нийгэмлэгийн (IPRAS) гишүүн
Солонгосын Гарын мэс заслын нийгэмлэгийн жинхэнэ гишүүн
Солонгосын Пластик мэс заслын эмч нарын холбооны жинхэнэ гишүүн
Солонгосын Пластик мэс заслын нийгэмлэгийн Эрдэм шинжилгээний хорооны гишүүн
Солонгосын Гоо сайхны пластик мэс заслын нийгэмлэгийн Редакцийн зөвлөлийн мэргэжлийн хянагч
Солонгосын Пластик мэс заслын эмч нарын холбооны Санхүү хариуцсан захирал асан, одоо Мэдээлэл хариуцсан захирал
Солонгосын Гоо сайхны пластик мэс заслын нийгэмлэгийн Мэдээлэл харилцааны хорооны гишүүн, Олон нийттэй харилцах хорооны гишүүн
Солонгосын Пластик мэс заслын нийгэмлэгийн Нүдний пластик мэс заслын судалгааны бүлгийн жинхэнэ гишүүн
Солонгосын Пластик мэс заслын нийгэмлэгийн Нүдний пластик мэс заслын судалгааны бүлгийн Ерөнхий нарийн бичгийн дарга асан
Солонгосын Пластик мэс заслын нийгэмлэгийн Хамрын пластик мэс заслын судалгааны бүлгийн жинхэнэ гишүүн
Энэхүү нийтлэлд байршуулсан зургууд нь ижил нөхцөлд, өвчтөний урьдчилан өгсөн зөвшөөрлийн дагуу авсан зургууд болно.
Мөн гоо сайхны мэс засал болон ажилбарын дараа хүн бүрийн онцлогоос хамааран цус алдалт, халдвар, үрэвсэл зэрэг гаж нөлөө илэрч болзошгүй тул анхаарал болгоомжтой байх шаардлагатай.